کودهای آلی به کودهایی اطلاق میشوند که منشاء طبیعی داشته و به وسیله میکروبها قابل تجزیه باشند. به عبارت دیگر به بقایای پوسیده جانوران، گیاهان، فضولات حیوانی، انسانی و زواید زندگی آنها نیز کود آلی اطلاق میشود.

از ویژگیهای مختلف کودهای آلی با کودهای شیمیایی قابلیت تجزیه پذیری آنها میباشد.

به طوریکه این مواد میتوانند در اثر انجام واکنشهای شیمیایی و یا فعالیت میکروارگانیسمها به مواد ساده تر تبدیل شده و به تدریج مواد معدنی موجود در ساختار خود را نیز آزاد کنند.

بنابراین میتوان گفت هر مادهای که قابلیت تجزیه در خاک را داشته باشد و از تجزیه آن، مواد غذایی مورد نیاز گیاه  در خا کنیز آزاد می شود کود آلی قلمداد می شود.

کاربرد کودهای آلی در کشاورزی علاوه بر بهبود حاصلخیزی خاک، میتواند روی خصوصیات فیزیکی خاک نیز مؤثر باشد.

عمده ترین منابع تأمین مواد آلی در خاکها عبارتند از فضولات دامی، بقایای گیاهی، لجن فاضلابها و کمپوست زباله شهری که امروزه با توجه به اهمیت کشاورزی ارگانیک بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.

انواع کودهای آلی

کودهای جلبکی

عصاره جلبک دریایی زیست محرک هایی هستند که در کشاورزی مورد استفاده قرار گرفته و باعث افزایش رشد و عملکرد گیاه می شوند. جلبک های دریایی نزدیک به 111گونه هستند و به حدود 11 ٪ از کل بهره وری دریایی جهان کمک می کنند.

بخش نسبتا کوچکی از تعداد کل گونه های جلبک دریایی از اهمیت قابل توجهی به عنوان غذای/ مکمل؛ حیوانی و انسانی و همچنین در کشاورزی به عنوان مالچ/کود و عصاره اصلاح شده برخوردار هستند.

تعدادی از جلبک های دریایی دارای فعالیت تحریک کننده رشد گیاهی هستند و در نتیجه به عنوان یکی از مواد معمول در کشاورزی و باغبانی به عنوان کودهای آلی استفاده می شوند.

عصاره های جلبک دریایی، حتی در غلظت های پایین، منجر به تحریک رشد گیاه، بهبود گلدهی و عملکرد، افزایش کیفیت محصولات، بهبود محتوای غذایی محصولات خوراکی و همچنین عمر پس از برداشت، می باشند.

علاوه بر این، کاربرد انواع عصاره مختلف گزارش شده است که باعث افزایش تحمل گیاهان به طیف گسترده ای از تنش های محیطی، به عنوان مثال شوری، خشکی و درجه حرارت زیاد، می شود.

مطالعات گسترده در مورد ترکیب شیمیایی عصاره های مختلف ساخته شده از انواع جلبک دریایی نشان دادند که میزان عناصر غذایی )معمولا درشت مغذی ها از جمله نیتروژن، فسفر و پتاسیم ( این عصاره ها برای القا پاسخ های فیزیولوژیکی در غلظت های معمولی که در مزرعه بکار میرود، ناکافی هستند.

به همین دلیل بهتر است برای رفع کمبود عناصر ماکرو از سایر کود ها به همراه محلول پاشی جلبک دریایی استفاده کرد زیرا محلول پاشی جلبک باعث جذب سریع عناصر توسط گیاه می شود.

مزایای استفاده از جلبک دریایی 

جلبک های دریایی های دریایی دارای اسیدهای آمینه، پروتئین، متابولیت های ثانویه فعال زیستی، ویتامین ها و پیش ساز ویتامین ها هستند که این ترکیبات به طور سینرژیستی به منظور افزایش رشد گیاهان با هم واکنش می دهند.

همچنین دارای فیتو هورمون ها، ترکیبات فنلی و تعدادی اسمولیت هستند که اسمولیت ها نقش مهمی در مقاومت به تنش ایفا می کنند.

عصاره های جلبک دریایی خواص فیزیکی، بیوشیمیایی و بیولوژیکی خاک را تغییر می دهند و همچنین ممکن است ساختار ریشه گیاه را تحت تاثیر قرار دهند و جذب کارآمد مواد مغذی را تسهیل کنند.

مواد مغذی موجود در عصاره جلبک دریایی بهآسانی توسط برگ جذب می شوند.

جذب این مواد غذایی تحت تاثیر شرایط محیطی مانند دما، رطوبت و شدت نور که بر باز شدن روزنه و نفوذپذیری کوتیکول و دیواره سلولی تاثیر می گذارند، قرار دارند.

تحت شرایط کمبود مواد مغذی نشان داده شد که محلول پاشی محصولات عصاره جلبک دریایی باعث افزایش جذب عناصر غذایی شد.

عصاره جلبک دریایی دارای فعالیت شبه هورمونی است که در غلظت های پایین باعث باعث بهبود رشد شده و در غلظت های بالا همانند هورمون های گیاه بازدارنده رشد است

جلبک های دریایی و عصاره شان باعث کاهش تاثیر منفی تنش های محیطی بر رشد و عملکرد گیاه می شوند و وجود ترکیبات زیستی موجود در عصاره جلبک دریایی مانع از کاهش عملکرد تحت شرایط تنش زای محیطی می شود.

استفاده از عصاره جلبک دریایی باعث افزایش کیفیت، عملکرد و دوره انبارداری میوه می شود.

عصاره جلبک دریایی باعث تشکیل میوه و تسریع گلدهی در بسیاری از گیاهان می شود و حاوی ترکیباتی است که باعث افزایش رشد ریشه و نمو سریع و تسریع گلدهی می شود

روش های مختلف کاربرد عصاره جلبک دریایی

1- استفاده از زیست توده جلبک دریایی

در این صورت جلبک را مدت زمان طولانی قبل از کاشت محصولات به خاک اضافه می کنند، زیرا طی فرایند تجزیه جلبک در خاک ، باکتری های خاک نیتروژن خاک را تخلیه می کنند و منجر به کمبود موقت مواد مغذی می شوند که تاثیر منفی بر رشد گیاه خواهد داشت.

جلبک دریایی تجزیه شده، به عنوان یک ماده دلی، به طور کلی باعث بهبود خواص فیزیکی و شیمیایی خاک، ظرفیت نگهداری آب و فعالیت های میکروبی می شود و همچنین از گیاه در برابر شرایط نامطلوب محیطی مانند درجه حرارت شدید، تنش آبی یا مواد غذایی بیش از حد محافظت می کند

2- عصاره جلبک دریایی

عصاره ها پرکاربرد ترین محصول جلبک دریایی هستند که به طور گسترده استفاده می شوند و به صورت عصاره های مایع و یا به شکل پودر قابل حل در دسترس هستند.

عصاره های مایع ممکن است در نزدیکی ریشه گیاه به کار روند، این کار را می توان با مخلوط کردن عصاره با آب آبیاری به شکل آبیاری قطره ای انجام داد.

عصاره جلبک دریایی همچنین به صورت محلولپاشی برگی بر روی انواع گل، سبزی و درخت استفاده کرد. محلول پاشی عصاره جلبک دریایی به نظر می رسد که موثرترین شیوه باشد.

The post کودهای آلی appeared first on دانش سبز، آموزشگاه آنلاین کشاورزی.

از نظر عملی تمایز بین این فرایندها مشکل است. اگرچه بسیاری از آزمایشات از اصطلاح جذب شاخ و برگی استفاده می کنند که به افزایش محتوای مواد مغذی بافت بدون اندازه گیری مستقیم اشاره دارد و در ارتباط با فواید بیولوژیکی کاربرد روی گیاه است.

بهبود کارایی و تکرر پذیری کود دهی به صورت محلول پاشی نیازمند دانش خصوصیات فیزیکی و شیمیایی سطح گیاه و فرایندهای مربوط به نفوذ در گیاه است.

نیاز اساسی برای موثر بودن یک اسپری این است که ذرات این ماده به طور فعال در گیاه نفوذ کند و از نظر متابولیکی در سطح سلول های هدف فعال شود که مواد غذایی مورد نیاز است.

ماده شیمیایی محلول پاشی شده از طریق  کوتیکول، شکاف های کوتیکول یا نواقص و یا از طریق ساختارهای اپیدرمی تغییر شکل یافته نظیر روزنه، کرک و یا عدسک ها جذب می شود

کوتیکول مانع موثری در برابر از دست دادن آب است و در عین حال اثر بخشی موثری در جذب مواد شیمیایی دارد.

وجود ترک های کوتیکولی و یا ساختارهای اپیدرمی تغییر شکل یافته به میزان قابل توجهی به جذب مواد غذایی کمک می کند.

تاثیر توپوگرافی میکرو و نانوساختار سطح گیاه

توپوگرافی سطح برگ توسط ترکیب و ساختار موم های اپی کوتیکولی در نواحی بدون کرک یا به وسیله کرک ها یا لایه های کرک در نواحی کرک دار می شود

که خصوصیات آن و تعاملات با آب محلولهای غذایی ، آلاینده ها میکرو ارگانیسم ها و مواد شیمیایی کشاورزی تعیین میکند مشخص می شود.سطح برگ در جات متفاوتی از قابلیت خیس شدن را دارند.

وجود ساختارهای برجسته میکرو و نانو  مربوط به قسمت های بالایی سلول های اپیدرمی و دیگر خصوصیات شیمیایی واکسهای اپیدرمی روی سطح برگ به طور قابل توجهی زیری سطح را افزایش داده و در نهایت میزان قطبیت و ابگریزی را مشخص می کنند.

تفاوت در قطبیت و آبگریزی مربوط به شرایط رشد، گونه گیاهی، ارقام و اندام ها است که می توان انتظار داشت که روی اثر بخشی محلول پاشی اثر بگدارند.

راهها و مکانیسم نفود

ساختار و شیمی سطح گیاه بر انتشار دو جهته مواد بین گیاه سطح برگ و محیط اطراف تاثیر خواهد گذاشت بنابراین بر سرعت جذب کودهای محلول پاشی شده اثر خواهد گذاشت.

نفوذ کوتیکولی

کوتیکول از سه لایه بنام لایه موم اپی کوتیکولارآبگریزترین جز کوتیکول)(ew) کوتیکول ویژه (cp) (عمدتا حاوی کوتین و کوتان و عاری از پلی ساکارید)و لایه کوتیکولی (cl) (کوتین، کوتان، پکتین و همی سلولز، عمدتا قطبی ) تشکیل شده است.

لاملا میانی و لایه پکتین (ML) زیر CL قرار گرفته و کوتیکول را به بافت زیرین متصل می کند

افزایش تدریجی بار منفی از موم کوتیکولی به لایه پکتین شیب الکتروشیمیایی ایجاد می کند که جنبش کاتیون ها و ملکول های آب را افزایش می دهد.

مومهای بین کوتیکولی تبادل آب و مواد غذایی را بین گیاه و محیط اطراف محدود می کنند در حالیه موم های اپی کوتیکولار قابلیت خیس شوندگ، انعکاس نور و خصوصیات سطحی اندام گیاه را تحت تاثیر قرار می دهند.

ماهیت چربی دوستی و آبگریزی کوتیکول آن را به عنوان مانع موثری در برابر انتشار ترکیبات قطبی و آبگریز کرده است.

 با این حال ترکیبات چربی دوست و قطبی در مقادیر زیاد ممکن است به غشاهای کوتیکولی آبگریز نفوذ کنند در مقایسه با محلول های الکترولیت قطبی که هیچ ماده فعال سطحی به آنها اضافه نشده است

نفوذپذیری ترکیبات قطبی و چربی دوست

نفوذ ترکیبات آبگریز و قطبی از طریق کوتیکول گیاه در طی فرایند تجزیه- انتشار صورت می گیرد. ضریب انتشار به دما و ویسکوزیته محلول غذایی و اندازه ملکول های شیمیایی حاوی آن بستگی دارد.

نفوذپذیری الکترولیت ها و ترکیبات ابگریز

در حضور عوامل افزایش دهنده جذب سطحی ترکیبات یونی و آبذوست در مقایسه با ترکیبات قطبی و آبگریز سرعت نفوذپذیری کمتری دارند.

که احتمالا با توجه به ماهیت چربی دوستی کوتیکول و سهولت انتشار ملکول های چربی دوست به دلیل حلالیت بالا در آن در مقایسه با ترکییات آبدوست است.

املاح آبدوست ممکن است از طریق روش های فیزیکی متفاوت به کوتیکول نفود کنند. که منافذ آبی، قطبی یا پر شده از آب نامیده می شوند

این حفره ها از جذب ملکول های آب بر روی بر روی قسمتهای قطبی واقع در کوتیکول بوجود آمده اند.

نفوذپذیری روزنه و دیگر ساختارهای سطح گیاه

روزنه ممکن است نقش مهمی در جذب محلول غذایی بکار برده شده روی سطح داشته باشند

مکانیسم نفوذ به روزنه از طریق آب خالص هنوز کاملاً مشخص نشده است اما اما شواهد اخیر به فرایند انتشار از طریق دیواره‌های منافذ روزنه اشاره دارند

افزودن مویان های خاص به محلول غذایی منجر به افزایش جذب روزنه می شود

خصوصیات فیزیکوشیمیایی محلول های پاشیده شده روی سطح و جنبه های نفوذشان

خصوصیات فرمولاسیون محلول در تعیین عملکرد کودها اهمیت زیادی دارد. . محلول غذایی عمدتا محلول آبی عناصر معدنی به شکل ترکیبات فعال است.

خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاص ترکیبات محلول غذایی نظیر حلالیت، اسیدیته، نقطه ذوب، و جرم مولی تاثیر زیادی بر میزان جذب عنصر توسط برگ خواهد داشت.

محلول پاشیده شده در ابتدا نفوذ زیادی دارد با گذشت زمان تا خشک شدن محلول کاهش می یابد خشک شدن تحت تاثیر شرایط محیطی غالب و فرمولاسیون محلول غذایی پاشیده شده است.

عوامل تعیین کننده ماندگاری محلول، خیش شوندگی برگ گسترش و سرعت نفوذ

غلظت

غلظت مواد در محلول غذایی به طور قابل توجهی بیشتر از غلظت مواد در اندام گیاهی است.

بنابراین زمانی که محلول روی سطح گیاه پاشیده می شود شیب غلظت بوجود می آید و به طور بالقوه منجر به انتشار مواد از سطح گیاه می شود.

کاهش در سرعت نفوذ با افزایش غلظت به اشباع شدن مکان ها جذب مربوط اس. همبستگی منفی بین افزایش غلظت آهن کلاته و سرعت نفوذ در کوتیکول وجود دارد.

رنج ایده آل غلظت عناصر غذایی در محلول برای محلول پاشی بر اساس نوع ماده غذایی (ماکرو یا میکرو)، گونه گیاهی، سن گیاه،  وضعیت غذایی و شرایط اب و هوایی اس.

حلالیت

حلالیت ماده بکاربرده شده در آب یک عامل کلیدی در جذب محلول توسط شاخ و برگ است زیرا ماده زمانی جذب می شود که ترکیب بکاربرده شده در یک فاز مایع روی سطح گیاه جذب شده و به اندام گیاه انتشار یابد.

وزن ملکولی (جرم مولی)

اندازه ملکول ماده غذایی در محلول بر سرعت نفوذ کود محلول پاشی شده از طریق کوتیکول تاثیر می گذارد.

نفوذ کوتیکولی بین ذرات با اندازه بزرگ و ذرات با اندازه کوچک تبعیض وجود دارد.

در فرایند جذب روزنه ای ذرات با اندازه کوچکتر ترجیح داده می شوند

بار الکتریکی

نمک ها الکترولیت هستند و هنگامی که در آب حل می شوند به یون ها تشکیل دهنده شان تجزیه شده و محلول از نظر بار الکتریکی خنثی است.

آنیون ها و کاتیون های موجود در محلول های آبی بسته به خصوصیات فیزیکوشیمیایی آنها در در جه های مختلف هیدراته یا حل می شوند.

همین پدیده برای مواد غذایی که به صورت کلات یا کمپلکس به کاربرده می شوند صورت می گیرد، به استثنای چند مورد ماهیت بیشتر این ترکیبات خنثی نیست و با حل شدن در آب یونیزه می شوند.

برای مثال بسیاری از کلات های موجود در بازار دارای بار منفی هستند. در اسیدیته کمتر از 3 کوتیکول گیاه دارای بار منفی است . دیواره سلولی دارای  بار اسیدی ضعیفی است.

در نتیجه ترکیبات بدون بار یا دارای بار الکترون و آنیون ها به برگ نفوذ کرده و نسبت به کاتیونها و یا ترکیبات دارای بار مثبت جابجا شوند.

با این حال هنگام استفاده از نمکها، کلات ها و یا کمپلکس ها، با اختلاط دو مورد اخیر نمک های فلزی با لیگاندهای همراه با یون مربوطه خود شکل می گیرد . آنیون ها و کاتیون های موجود در محلول به برگ نفوذ می کنند.

Ph محلول

از انجایی که کوتیکول گیاه پلی الکترولیت است بنابراین ظرفیت تبادل یونی آن با نوسانات پی اچ تغییر می کند. نشان داده شده در پی اچ 3 کوتیکول دارای نقطه ایزوالکتریک است.

زمانی که پی اچ محلول بیشتر از این محدوده است بار کوتیکول منفی است و گروههای کربوکسیلی کوتیکول به راحتی با کاتیون های دارای بار مثبت پیوند برقرار می کنند.

پی اچ محلول پاشی باعث تغییر نفوذ محلول می شود و در پاسخ گیاه به پی اچ محلول پاشی ثباتی وجود ندارد و به نظر می رسد پی اچ محلول به نفوذ را پیش بینی نمی کند و بیشتر تحت تاثیر مواد غذایی به کار برد شده و گونه گیاهی است.

نمک های محلول در آب خالص عمدتا پی اچ محلول پاشی را تغییر می دهند و برخی از فرمولاسیون ها دارای پی اچ بسیار بالایی هستند که ممکن است جذب را تحت تاثیر قرار می دهد.

نقطه انحلال

فرایند هیدراته شدن و انحلال نمک توسط نقطه جوش آن تعیین می شود که که خاصیت فیزیکی مربوط به ترکیب در دمای خاص است.

هر چه نقطه انحلال نمک پایین تر باشد با دستیابی به رطوبت کمتری حل می شود. زمانی که رطوبت نسبی محیط بالاتر از نقط انحلال ترکیب مورد نظر باشد. ترکیب مورد نظر حل شده و توسط برگ گیاه جذب می شود

محیط

دو عامل محیطی که کارایی محلول پاشی را تحت تاثیر قرار می دهد دما و رطوبت نسبی است.

رطوبت نسبی عامل مهمی در جذب مواد غذایی است زیرا بر نفوذپذیری سطحی گیاه و پاسخ های فیزیکوشیمیایی گیاه به مواد به کار برده شده تاثیر می گذارد

 در رطوبت نسبی بالا به دلیل هیدراته شدن و تاخیر در خشک شدن نمک های رسوب شده محلول پاشی ممکن است نفوذپذیری افزایش یابد.

دما بر پارامتر های فیزیکوشیمیایی محلول پاشی نظیر کشش سطحی، حلالیت، ویسکوزیته و نقطه انحلال تاثیر می گذارد.

به طور کلی افزایش دما بین 0 تا 40 درجه سانتی گراد در شرایط مزرعه حلالیت ماده فعال و کمکی را افزایش داده اما باعث کاهش ویسکوزیته، کشش سطحی و نقطه انحلال را کاهش می دهد.

درجه حرارت بالا باعث افزایش سرعت تبخیر محلول پاشیده شده روی شاخ و برگ شده و باعث کاهش زمان خشک شدن محلول شده و نفوذ صورت نمی گیرد.

دیگر فاکتور های محیطی نظیر شدت نور و بارندگی کارایی محلول پاشی را تحت تاثیر قرار می دهد.

بارندگی مدت کوتاهی بعد از محلول پاشی باعث شسته شدن محلول بکاربرده شده روی شاخ و برگ می شود.

باید قبل از محلول پاشی به پیش بینی هواشناسی دقت کرد و در صورت وقوع عواملی باعث کاهش رطوبت شده و سرعت خشک شدن را افزایش می دهد نظیر وزش باد شدید، باران شدید و دمای بالا از محلول پاشی جلوگیری کرد.

The post کودهای محلول پاشی appeared first on دانش سبز، آموزشگاه آنلاین کشاورزی.

کود زیستی چیست؟

یک ماده حاوی میکروارگانیسم های زنده است که ویژگی های مفیدی را برای رشد و نمو گیاه نشان می دهد.

مکانیسم های مختلف توسط سویه های میکروبی انجام می شود که منجر به افزایش عملکرد محصول می شود. این مکانیسم ها عبارتند از

• افزایش جذب مواد مغذی
• بهبود حاصلخیزی خاک
• تثبیت نیتروژن، حلالیت فسفر و پتاسیم
• دفع هورمون های گیاهی
• تولید مواد سرکوب کننده پاتوژن های گیاهی
• سمیت زدایی مواد آلاینده و محافظت در برابر تنش های زیستی

به طور کلی موادی که باعث بهبود بهره برداری از عناصر غذایی خاک شده اما آنها را جایگزین نمی کنند به عنوان کود زیستی شناخته نمی شوند بلکه به عنوان مایه تلقیح شناخته می شوند..

به طور کلی نقش اصلی کودهای زیستی بهبود رشد گیاه  و افزایش عملکرد گیاه بدون داشتن اثرات منفی زیست محیطی است. ک

ودهای زیستی نقش مهمی در بهبود باروری خاک و از طریق تاثیر بر تجمع ذرات خاک نقش مهم در بهبود ساختار خاک دارند.

همچنین باعث بهبود روابط آبی در گیاه می شوند. باعث حفاظت گیاه در برابر خشکی، بیماریهای خاکزاد و آفات می شوند.

انواع کودهای زیستی

1-میکروارگانیسم های حل کننده فسفات که فسفات نامحلول خاک را به فسفر محلول و قابل جذب گیاه تبدیل می کنند

2- باکتریهای ریزوسفری افزاینده رشد گیاه

3- قارچ های میکوریز که با ریشه بعضی از گیاهان همزیستی ایجاد کرده و اثرات مفیدی ایجاد می کنند

4- باکتری های تثبیت کننده نیتروژن

5- تیوباسیلوس ها که باعث اکسایش بیولوژیکی گوگرد می شوند

میکروارگانیسم های حل کننده فسفات

میکروارگانیسم های حل کننده فسفات به صورت ساپروفیت در منطقه ریشه فعالیت نموده و با مصرف ترشحات ریشه فسفات نامحلول را به صورت قابل جذب گیاه در می آورند.

این میکروارگانیسم ها با تولید و ترشح اسیدهای آلی نظیر مالیک، سوکسینیک، پیروپیونیک، لاکتیک، سیتریک، کتوگلوکونیک، در حلالیت فسفات های معدنی و کم محلول موثرند و با تولید آنزیم فسفاتاز باعث آزاد شدن فسفر از ترکیبات آلی فسفر دار می شوند.

باکتریهای ریزوسفری افزاینده رشد گیاه

این گروه از حاصلخیز کننده ها با تولید ترکیبات آلی خاص که قادر به تشکیل کلات با آهن فریک هستند می توانند در تامین آهن مورد نیاز گیاه موثر باشند.

سیدروفورهای میکروبی ملکول های درشتی هستند که میل ترکیبی شدیدی با آهن سه ظرفیتی دارند و نوعی کلات آهن قابل جذب فراهم می کنند. این باکتریها بیشتر از جنس پسودوموناس ها هستند.

گروه دیگر از باکتری های ریزوسفری به عنوان عامل بیوکنترل مورد توجه قرار گرفته اند عبارتند از:

برخی سویه های ریزوبیوم  که با تولید متابولیت های سمی (ریزوبیوتوکسین) از ایجاد بیماری ریشه ای توسط فیتوفتورا و ریزوکتونیا جلوگیری کرده و در حفظ سلامتی گیاه موثر واقع می شوند.

The post کود زیستی appeared first on دانش سبز، آموزشگاه آنلاین کشاورزی.

کودهای حاوی نیتروژن

نیتروژن مهم ترین عنصر غذایی پر مصرف است که در ساختمان ملکول های پروتئینی گوناگون، آنزیم، کوآنزیم، اسیدهای نوکلئیک و سیتوکرومها نقش دارد.

علاوه بر پروتئین ها جز لازم کلروفیل است و اولین نشانه کمبود آن در گیاه به صورت زردی برگ ها و و یا رنگ پریدگی برگ ها مشاهده می شود. بدین منظور می تان از کودهای حاوی نیتروژن استفاده کرد

نیتروژن به صورت نیترات، آمونیوم و اوره قابل جذب است. نیترات فرم اصلی نیتروژن در خاک بوده فرمهای اوره، آمونیوم و آمونیاک نیز پس از مدتی به صورت نیترات در می آیند.

تبدیل این فرم ها به نیترات باعث آزاد شدن پروتون در خاک شده و باعث کاهش پی اچ خاک می شود. نیترات پون دارای بار منفی است جذب کلوئیدهای خاک نشده و در معرض شست و شو از خاک است

کود اوره چه زمانی در گیاهان و به چه صورت می توان مصرف کرد؟

اوره رایج ترین کود نیتروژنه است و از ترکیبات آلی به شمار رفته و به همین فرم قابل جذب گیاه است. اوره از واکنش دی اکسید کربن و آمونیاک غیر هیدراته در فشار بالا و دمای 180 درجه سانتی گراد حاصل می شود و اوره حاصل از این فرایند فرآوری شده و در اختیار گیاه قرار می گیرد.

از آنجایی که اوره پس از قرار گرفتن در سطح خاک بی کربنات آمونیوم تبدیل می شود آمونیوم به صورت گاز و فرار است از بین می رود به همین دلیل بلافاصله پس از قرار گرفتن در سطح خاک باید با خاک مخلوط شود تا از تصعید اوره به صورت گاز آمونیوم جلوگیری شود.

حلالیت کود اوره بسیار بالا است و به طوریکه در دمای 20 درجه سانتی گراد 1079 گرم در لیتر می باشد. کود اوره را می توان به صورت خاک کاربرد و محلول پاشی استفاده کرد ولی در کشت بدون خاک نباید از کود اوره استفاده کرد.

میزان حلالیت کود اوره تحت تاثیر دما

متابولیسم کود اوره در خاک و جذب نیتروژن آن

گیاهان قادر به جذب نیتروژن اوره نیستند زیرا فرم قابل جذب نیتروژن توسط گیاه نیترات و آمونیم است. باکتریهای خاک دارای آنزیم اوره آز هستند که اوره را به آمونیوم، آمونیاک و یا یون بیکربنات تبدیل می کند

گاز آمونیاک فرار است و به آسانی از دست می رود در صورتیکه شرایط خاک به نفع تشکیل آمونیاک باشد میزان زیادی کود نیتروژن از دست می رود. پی اچ و دمای بالای خاک نیز باعث افزایش تلفات نیتروژن می شود.

اسیدیته بالای خاک باعث افزایش تولید آمونیوم و تبدیل آن به آمونیاک شده و میزان نیتروژن بیشتری از دست می رود و دمای بالای خاک نیز باعث افزایش فعالیت اوره آز و تسریع هیدرولیز شده و از این طریق نیتروژن بیشتری از دست می رود.

نکاتی که در خصوص مصرف کود اوره باید مد نظر قرار داد

1- پس از مصرف کود اوره در سطح خاک باید به سرعت از طریق بارندگی و یا آبیاری وارد خاک شود

2- معمولا بهترین زمان مصرف کود اوره هنگامی است که دمای خاک 15-20 درجه سانتی گراد باشد

3- از آنجایی که کود اوره دارای 1.3-1 درصد بیورت است جهت محلول پاشی کود اوره در محصولات حساس به بیورت از کودهای اوره حاوی بیورت کم (0.25 درصد بیورت) استفاده شود.

4- بیورت موجود در کود اوره ممکن است به بذرهای  جوانه زده آسیب برساند

معایب مصرف کود اوره

هدر رفت زیاد آن، پس از بارندگی و آبیاری به راحتی شسته شده و از دسترس گیاه خارج می شود

در اثر گرما و تابش نور خورشید به صورت گاز در آمده و از دسترس گیاه خارج می شود

باعث افزایش پی اچ خاک و  از بین رفتن مواد آلی خاک می شود

افزایش سفتی خاک و کاهش دسترسی به عناصر آهن، روی و فسفر از دیگر معایب کود فسفره است

در خاکهایی که پی اچ خاک از 6.5 بیشتر است  و دما خاک بالاتر از 10 درجه سانتی گراد است اوره با سرعت بیشتری تبخیر می شود.

در خاکهای قلیایی استفاده از اوره باعث افزایش پی اچ خاک و ایجاد سمیت در گیاه می شود لذا بهتر است به جای اوره از کود سولفات آمونیوم استفاده کرد زیرا این کود باعث کاهش قلیائیت خاک می شود

سازگاری اوره

اوره با اکثر کودهایی خشک نظیر سولفات آمونیوم گرانوله، مونو آمونیوم فسفات، دی آمونیوم فسفات سازگار است.

اوره با کودهایی نظیر نیترات آمونیوم و سوپرفسفات به صورت مخلوط خشک ناسازگار است زیر اوره با سوپر فسفات واکنش نشان داده و آب سوپر فسفات را جذب کرده و به حالت چسبناک و غیر قابل استفاده در می آید.

سازگاری اوره با سولفات های فلزی نظیر سولفات روی محدودیت دارد

به صورت محلول با بیشتر کودهای محلول در آب سازگاری دارد.

با بیشتر قارچ کش ها، علف کش ها و حشره کش ها سازگار است

روش های کاربرد اوره

1- پیش کاشت: به صورت پیش کاشت در غلات، پنبه و گیاهان علوفه ای بکار برده می شود. در این روش پس از کاربرد اوره، اوره باید با خاک مخلوط کرد.

در صورتی که در بستر جوی پشته بکار برده شود اوره باید در قسمت پشته بکار برد نه بین ردیف ها. قبل از کاشت کود اوره همراه با آنزیم اوره آز مصرف شود تا به حفظ اوره در خاک کمک کند و مانع از هدر رفت نیتروژن شود.

پس از مصرف کود اوره آبیاری انجام شود تا از هدر رفت نیتروژن به صورت گاز آمونیاک جلوگیری شود

جهت جلوگیری از سوختگی ریشه اوره را مستقیم زیر بذر قرار ندهید

2- مرحله کاشت: توصیه می شود که اوره در زمان کاشت مصرف نکنید

جهت تامین نیتروژن و فسفر می توان از مونوامونیوم فسفات و دی آمونیوم فسفات استفاده کرد. در صورتی که نتوان نیتروژن را قبل کاشت اعمال کرد بهتر است اوره به همراه مونوامونیوم فسفات یا دی آمونیوم فسفات استفاده شود.

نکته: در کاشت سیب زمینی دقت کند که از دادن کود اوره زیاد به آن جلوگیری شود کود اوره را می توان به صورت محلول به کاربرد به شرط اینکه نیتروژن محلول از 30 درصد نباشد

در گیاه ذرت کود را مستقیم کنار بذر قرار ندهید کود با 5 سانت فاصله از بذر قرار داشته باشد اگر بذر در معرض مستقیم کود اوره باشد باردهی ذرت تا حد زیادی کاهش می یابد

در غلات زمستانه پیش از کاشت بیشتر از 20 کیلوگرم در هکتار نیتروژن با منبع اوره استفاده نشود

3- کنار ردیف های کشت: در محصولاتی مثل ذرت و سبزیجات اوره بین ردیف های کشت بکار می برند. در کشت ردیفی بهتر است اوره را در مجاورت ردیف یا کنار پشته بکار برد. بین ردیف های کشت بکار برده نشود

4- درختان: برای کاربرد اوره در درختان 30 سانتی متر از تنه در خت فاصله گرفته و اوره پخش می شود و جهت جلوگیری از سوختگی ریشه درخت از پخش یکنواخت اوره اطمینان حاصل شود

5- کود آبیاری: به دلیل حلالیت بالا از کودهایی است که به راحتی در آب حل شده و قابلیت استفاده در سیستم آبیاری دارد

6- محلول پاشی: بیشترین کاربرد اوره به صورت محلول پاشی در درختان و گیاهان زراعی است که سطح برگ زیادی دارند.

مرکبات نمونه ای از گیاهان است که محلول پاشی اوره به عنوان روش اصلی تامین نیتروژن محسوب می شود. کاربرد اوره به صورت محلول پاشی زمانی انجام شود که بیشترین تقاضا برای جذب نیتروژن وجود دارد.

در محلول پاشی اوره باید احتیاط کرد زیرا اوره دارای بیورت است در صورتیکه غلظت از حدی بیشتر شود باعث ایجاد سمیت می شود. در بین گیاهان مرکبات به بیورت حساسیت بیشتری دارند و علائم سمیت به صورت ظهور لکه های زرد نامنظم که از نوک برگ شروع می شود و برگهای جوان نسبت به برگهای مسن آسیب پذیرترند.

جهت اجتناب از سوختگی برگ توصیه می شود محلول پاشی اوره اول صبح انجام شود به هیچ وجه محلول پاشی در هوای گرم و نزدیک ظهر انجام نشود

راهنمای استفاده از اوره برای محلول پاشی

در مورد مرکبات باید بر اساس توصیه های کارشناس محلول پاشی انجام شود.

اگر پی اچ آب بالا است اوره باعث افزایش بیشتر پی اچ آب شده و باعث ایجاد سمیت آمونیوم شود برای حل این مشکل مقدار کمی اسید سولفوریک به ارامی به محلول اضاف کرده تا پی اچ کاهش یابد.

از محلول مونوامونیوم فسفات نیز می توان به عنوان بافر در ترکیبات قلیایی نظیر اوره استفاده کرد.

محلول پاشی اوره چه زمانی انجام می شود؟

در مرکبات بهترین زمان محلول پاشی اوره در بهار است. در این زمان به دلیل سردی خاک جذب از طریق ریشه کم است لذا محلول پاشی باعث افزایش راندمان جذب می شود.

در مرکبات در دوران تشکیل گل و میوه، زمان ریزش گل و میوه با تمهیداتی میتوان تشکیل میوه و عملکرد را افزایش داد. محلول پاشی اوره 5 در هزار باعث افزایش عملکرد، وزن و اندازه میوه درخت می شود.

همچنین دوبار محلول پاشی اوره 6 تا 8 هفته قبل گلدهی با دور 14 روز  باعث افزایش عملکرد مرکبات می شود.

در سال پر محصول محلول پاشی اور در تیر ماه و اواخر اسفندماه و درسال کم محصول در دی ماه باعث افزایش عملکرد پرتقال می شود.

در غلات اوره در سه مرحله رشدی پنجه دهی (با غلظت دو درصد)، ساقه رفتن (سه درصد) و ظهور برگ پرچم ( پنج درصد) انجام می شود.

در مناطق خشک  مصرف اوره قبل گلدهی موثر نیست بهترین زمان محلول پاشی برای غلات در این مناطق در اواخر دوه رشد است.

محلول پاشی اوره باعث افزایش عملکرد دانه، تعداد دانه در سنبله، میزان پروتئین و کیفیت نانوایی می شود.

هنگام محلول پاشی اوره ماده سیتوویت یا مایع ظرفشویی به میزان 250-200 میلی لیتر در هزار لیتر آب استفاده شود.

در توت فرنگی بهترین زمان محلول پاشی اوره ( با غلظت دو در هزار) یک هفته بعد از اولین دوره روز کوتاهی است. محلول پاشی اوره باعث افزایش تعداد طوقه و گل آذین می شود. پس از این دوره محلول پاشی تاثیری بر عملکرد ندارد

نیترات آمونیوم

نیترات آمونیوم کود شیمیایی نیتروژنه می باشد که دارای درصد بالایی نیتروژن است که از واکنش بین آمونیاک و اسید نیتریک حاصل می شود.

 نسبت به اوره خلوص پایین تری دارد و دارای دو فرم نیتروژن نیتراته و آمونیومی است این کود نسبت به اوره پایدار تر است و تصعید نمی شود.

نیتروژن موجود در این کود به تدریج آزاد شده و باعث می شود نیتروژن به مرور زمان در اختیار گیاه قرار بگیرد و گیاه در مراحل مختلف زندگی به نیتروژن مورد نیاز خود دسترسی داشته باشد.

ویژگی های کود نیترات آمونیوم

امکان جذب بالا نیتروژن توسط گیاه در طول دوره اصلی رشد
افزایش ریشه زایی و رشد رویشی
افزایش تشکیل میوه، عملکرد و اندازه میوه
نیتروژن دو حالت آمونیاکی و نیتراتی همزمان دارد
ضایعات کم در زمان مصرف نیترات آمونیوم

زمان مصرف:
بهترین زمان مصرف این کود زمانی است که ریشه گیاه به عمق نسبی خاک رسیده باشد( تقریبا گیاه یک ماه باشد).

نکات مهم و قابل توجه:
این کود را باید زیر سایبان یا در اتاق های سرد دارای تهویه مناسب نگهداری کرد.

استفاده بیش از حد، باعث آلودگی آبها می شود. همچنین تغذیه بیش از حد گیاه با این کود، ممکن است محصولات کشاورزی را برای سلامتی انسان زیان آور کند .

در استفاده از کود شیمیایی نیتراته نباید زیاده روی کرد. زیرا استفاده بیش از حد، باعث اسیدی شدن خاک شده و همین امر باعث از بین رفتن گیاهان می شود و حاصلخیزی خاک کاهش می یابد .

بهتر است کود در حجم کم و به صورت دورهای و منظم استفاده شود. همچنین بهتر است کود خیلی نزدیک ریشه گیاه نباشد. و یا روی ریشه های بیرون زده ریخته نشود. زیرا باعث خشک شدن گیاه می گردد.

سولفات آمونیوم

سولفات آمونیوم یکی از قدیمی ترین و پرکاربرد ترین کودهای نیتروژنی برای درختان میوه و آن دسته از محصولات زراعی است که به عنصر ازت نیاز فراوان دارند.

این ماده شامل 21 % نیتروژن به شکل یون آمونیوم مثبت و 23 % سولفور به شکل آنیون سولفات است.

مزایای استفاده از سولفات آمونیوم بر سایر کودهای ازته ، دارا بودن ازت آمونیاکی می باشد که این نوع ازت با کمترین مقدار مصرف انرژی توسط گیاه به سرعت جذب و در متابولیسم گیاه به مصرف می رسد.

از طرف خاک و تسهیل جذب pH دیگر همراهی گوگرد به شکل سولفات در این کود به همراه ازت موجب تنظیم سایر ریز مغذی های موجود نظیر آهن، روی، مس و منگنز در خاک می گردد.

کشتهایی نظیر مرکبات، انگور و پسته که به اوره حساس میباشند و استفاده از آن موجب بروز زردی در برگهایشان می شود،

این
کود کشاورزی علاوه بر رفع زردی برگهای پیر که به دلیل کاهش ازت خاک می باشد رفع زردی برگهای جوان را نیز که به دلیل کمبود گوگرد می باشد برطرف می سازد.

کود سولفات آمونیوم نسبت به سایر کودهای ازته شناخته شده، کمترین تمایل به جذب آب را از محیط دارد؛ این ویژگی سولفات آمونیم موجب کاهش کلوخ شدن آن و افزایش مدت زمان نگهداری سولفات آمونیوم در انبار می شود.

کاربرد های سولفات آمونیوم
به عنوان کود کشاورزی برای تأمین نیتروژن و گوگرد مورد نیاز محصولات کشاورزی
در صنعت چرم و دباغی پوست جهت عملیات آهک گیری
در صنعت رنگرزی به عنوان ماده کمکی رنگ های اسیدی
در صنایع غذایی به عنوان بهبود دهنده خمیر نان
در صنعت نساجی به عنوان یکنواخت کننده در رنگرزی
در صنعت داروسازی برای خالص سازی پروتئین ها
در صنعت آفت کش ها برای افزایش تأثیر حشره کش های محلول در آب، علف کش ها، قارچ کش ها
در صنعت آبکاری به عنوان یک افزودنی در حمام آبکاری مورد استفاده قرار می گیرد.

کودهای حاوی فسفر

The post انواع کود های ماکرو appeared first on دانش سبز، آموزشگاه آنلاین کشاورزی.

The post کود appeared first on دانش سبز، آموزشگاه آنلاین کشاورزی.